ένα άλλο ζήτημα, αυτό της επιβίωσης του πολιτισμού μας.Συνειδητοποιείστε την μικρότητά σας στο αχανές σύμπαν, νιώστε και δουλέψτε σαν μυρμηγκάκι, υπομονετικά.

Η δουλειά μυρμηγκιού και ο επερχόμενος διαγαλαξιακός κομμουνισμός (μέρος 1ο)

Το μυρμήγκι είναι ο πιο δυνατός οργανισμός στη φύση και πολύ σκληρά εργαζόμενο έντομο. Μπορεί να σηκώσει μέχρι και 50 φορές το βάρος του, με λίγα λόγια είναι από τη φύση του Σταχανοβίτικο ζωάκιΜε φορτίο 50 φορές μεγαλύτερο απ' το σωματικό βάρος,
τι ένσημα θα εδικαιούτο; υπερβαρέα;. Η συστηματική, επίμονη και ακούραστη δουλειά του μυρμηγκιού έχει καθιερωθεί και στα καθ' ημάς, τα ανθρώπινα πράγματα δηλαδή, ως η πλέον αποτελεσματική μέθοδος πολιτικής πειθούς. Αν μπορούσαμε να σηκώναμε και 50 φορές το βάρος μας δεν θα υπήρχε ανάγκη οργανωτικής επιτροπής φεστιβάλ, συνεδρίων, κάμπινγκ κλπ. Θα μπορούσαν όλ' αυτά να είναι έργο ενός και μόνο ανθρώπου, αλλά όπως είναι κατανοητόν, αυτά είναι απλά φαντασιοπληξίες για τεμπέληδες που θέλουν να λουφάρουν, δηλαδή η ρίζα του οπορτουνισμού.

Antz είναι ο τίτλος ταινίας animation για παιδιά, που κυκλοφόρησε το 1999. Η ταινία μας περιγράφει εν πολλοίς τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας μιας αποικίας μυρμηγκιών καθώς και το κοινωνικοπολιτικό σύστημα από το οποίο διέπεται. Κι εδώ υπάρχει η πρώτη λαθροχειρία η οποία εμφυτεύεται ύπουλα εις το παιδικό μυαλουδάκι το οποίο κατά την ενηλικίωσή του μετά, δεν θα δύναται να ξεχωρίσει το ελάφι απ' το πιλάφι, ήτοι τον φασισμό απ' τον κομμουνισμό.

Η αποικία των μυρμηγκιών είναι δηλαδή μια αυστηρά συγκεντρωτική και πειθαρχημένη κοινωνία από την οποία θέλει να ξεφύγει ο ήρωάς μας ο Ζ (οιοσδήποτε συνειρμός με την ομώνυμη ταινία του Γαβρά είναι τυχαίος αν όχι προβοκατόρικος) ψάχνοντας για την ουτοπία όλων των εντόμων, τη λεγόμενη insectopia (εντομοουτοπία). Η αναζήτηση ενός καλύτερου κόσμου συνδέεται με την αστικήν έννοια της ελευθερίας με μιαν μεταφυσική - εύπεπτη για το παιδικό μυαλουδάκι - χροιά, ότι ο ιδανικός κόσμος για τον καθένα μας είναι κάτι ανάλογο με τον μωαμεθανικό παράδεισο με τα βουνά από πιλάφια.

Στην αποικία τάξεις δεν υπάρχουν, κοινωνικά στρώματα υπάρχουν. Οι εργάτες και οι στρατιώτες και ως εκ τούτου αντιλαμβανόμαστε ότι τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών στην Πετρούπολη πριν την Οχτωβριανή Επανάσταση ήσαντε μια πολύ σοβαρή υπόθεση ώστε μετά από πολλές δεκαετίες να καταντήσει μια κωμωδία για παιδιά. Η ιεραρχία και η γραφειοκρατία ανθεί και στις αποικίες των μυρμηγκιών και μπορούμε να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι το πολίτευμα της αποικίας είναι απόλυτη μοναρχία (η βασίλισσα είναι αρχηγός του κράτους) και ο δεύτερος τη τάξει ηγεμόνας είναι ο υπουργός εθνικής άμυνας, ο γενικός αρχηγός του στρατού.

Η αποικία βρίσκεται υπό διαρκή και καταπιεστική ιμπεριαλιστική περικύκλωση από μεγάλους και αιμοβόρους τερμίτες και οι πόλεμοι είναι συχνοί. Αλλά έτσι είναι η φύση, σκληρή κι άτεγκτη από μόνη της. Η φυσική επιλογή δεν σηκώνει φιλειρηνικά κινήματα.

Ο Καρντάσεφ. Είδατε τι μυαλά έβγαζε
η σοβιετία;

Πράγματι, στην ταινία υπάρχει συχνά η παρέμβαση του ανθρώπου στις περιπέτειες των μυρμηγκιών, παρέμβαση την οποία αδυνατούν να συλλάβουν οι μικροί μας ήρωες. Κι εδώ έρχεται στο μυαλό μας ο μέγας σοβιετικός αστρονόμος Νικολάι Καρντάσεφ (Nikolai Kardashev) και η κλίμακα Καρντάσεφ.

Την κλίμακα Καρντάσεφ μας τη συνέστησε πρώτος ένας άλλος μεγάλος αστρονόμος των καιρών μας, ο συχωρεμένος Καρλ Σέιγκαν (Carl Sagan), ο οποίος πρώτος εκλαΐκεψε λιγάκι και προσπάθησε να βάλει στο φουρτουνιασμένο μυαλό μας μια προοπτική για την εξέλιξη του πολιτισμού.

Ο Καρλ Σέιγκαν λοιπόν (θαρρώ στο βιβλίο του “οι δράκοι της εδέμ”) αναφερόμενος στην κλίμακα Καρντάσεφ αναρωτιέται: υπάρχουν άραγε πολύ πολύ εξελιγμένοι πολιτισμοί στον γαλαξία μας ή και στο σύμπαν συνολικά; Κι αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν, άραγε δεν θα μπορούσαμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους; Ναι, αλλά αυτό δεν θα προϋπέθετε και να μπορούμε να συλλάβουμε το μέγεθος, τα χαρακτηριστικά και το βαθμό εξέλιξής τους;

Κι αν υπάρχει ένα δίκτυο εξελιγμένων πολιτισμών στο γαλαξία μας; που έχει αναπτύξει έναν πολύ εκλεπτυσμένο τρόπο επικοινωνίας από πολιτισμό σε πολιτισμό;

Ο Καρλ Σέιγκαν. Γελαστός άνθρωπος,
μας άνοιξε τα μάτια σε πολλά

Και εκθέτει ο Καρλ εδώ το παράδειγμα με το μυρμήγκι. Ένα μυρμήγκι που περπατάει στα πλακάκια μιας πισίνας στην εξοχή, είναι σε θέση να αντιληφθεί το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του πολιτισμού πάνω στα πλακάκια του οποίου περπατάει; Ομοίως κι εμείς, αν ευρισκόμεθα στο μέσον ενός διαγαλαξιακού τσατ ρουμ ανώτερων πολιτισμών, μας κόβει αρκετά ώστε να συλλάβουμε το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά αυτών των πολιτισμών; κι αν όχι, πώς θα τα κάνουμε πλακάκια μαζί τους;

Το ζήτημα της κατωτερότητος του πολιτισμού μας θα το διαπραγματευτούμε στο επόμενο ποστ, αφού εξηγήσουμε τι είναι η κλίμακα Καρντάσεφ.

Ο σοβιετικός αστρονόμος το λοιπόν, είπε ότι για να κατηγοριοποιήσουμε τους πολιτισμούς, θα πρέπει να το κάνουμε με κριτήριο την ενέργεια που μπορεί να διαχειριστεί. Θα μου πεις, πόσους άλλους πολιτισμούς ξέρουμε για να κάνουμε και τέτοιου είδους δουλειά; δεν πειράζει, ακόμα κι έτσι, όταν το μυαλό του ανθρώπου σκέφτεται σ' αυτά, τα μη-πρακτικά πεδία σημαίνει ότι έχουν ωριμάσει οι υλικές προϋποθέσεις για λύσει διάφορα απλά καθημερινά προβλήματα. Ειδάλλως θα ήταν σαν τα μυρμηγκια που δουλεύουν ολημερίς κι ολονυχτίς, φυλακισμένα στα βιοδιανοητικά τους όρια. Εμείς τουλάχιστον αντιλαμβανόμαστε τη μικρότητά μας εντός του σύμπαντος.
Ο Καρντάσεφ λοιπόν, έλεγε ότι ένας πολιτισμός που έχει φτάσει στο σημείο να μπορεί να εκμεταλλευθεί το σύνολο της διαθέσιμης ενέργειας ενός πλανήτη είναι πολιτισμός τύπου Ι. Εμείς δεν έχουμε ακόμα εξαντλήσει τις διαθέσιμες πηγές ενέργειας, ωστόσο εδώ μπαίνουν και ζητήματα καταστροφής του περιβάλλοντος και εξέλιξης της τεχνολογίας τα οποία θα τα δούμε παρακάτω. Εμείς τελωσπάντων, αν πούμε ότι ο πολιτισμός τύπου Ι είναι η μονάδα, το 1, εμείς βρισκόμαστε στο 0,7. Κάτω από τη βάση λοιπόν κι ας νομίζουμε ότι τεχνολογία είναι το κινητό με οθόνη αφής. Αυτά είναι της πλάκας, παιχνιδάκια για να παίζουν τα παιδιά.

Μια υπερδομή στο διάστημα, τύπου ΙΙΙ. Δεν θα μας πάρετε μόνο
τα σπίτια, αλλά και τους ήλιους.

Οι πολιτισμοί που έχουν τη δυνατότητα να εκμεταλλευθούν το σύνολο της ενέργειας που παράγεται από ένα άστρο, π.χ. τον ήλιο, είναι πολιτισμοί τύπου ΙΙ. Κι εδώ μπαίνει το εξής ζήτημα. Αν γεμίσουμε τον τόπο φωτοβολταϊκά, μπαίνουμε στους πολιτισμούς τύπου >ΙΙ; Εδώ θέλει παραπάνω μελέτη το θέμα. Τέλως πάντων είμαστε πολύ πολύ πολύ πίσω από το επίπεδο ΙΙ μιας και δεν έχουμε ακόμα λύσει τα βασικά ακόμα, όπως π.χ. το κατάλληλο κοινωνικοπολιτικό σύστημα (μπηχτή δια τους υποστηρικτάς της ελεύθερης αγοράς).

Καλά έλεγε ο Μαρξ λοιπόν ότι με τον κομμουνισμό αρχίζει η πραγματική ιστορία της κοινωνίας... Τώρα είμαστε ακόμα στην προϊστορία, νεάτερνταλ της τεχνολογίας. Ουγκ!

Ε, και για να νιώσουμε το ανάλογο δέος, οι πολιτισμοί (ή τα δίκτυα πολιτισμών) που θα μπορούν να διαχειριστούν το σύνολο της ενέργειας ενός ολάκερου γαλαξία (για τους άσχετους με την αστρονομία, ένας γαλαξίας έχει κατα μέσο όρο 100 δισεκατομμύρια ήλιους!) είναι πια πολιτισμός τύπου ΙΙΙ. Εδώ έχουμε ξεφύγει πάρα πάρα πάρα μα πάρα πολύ. Δεν πειράζει όμως να τολμάμε να σκεφτούμε τόσο μακρυά, σημαίνει ότι δεν ζούμε στο σκοτάδι και την αμάθεια όπως τα μυρμηγκάκια. Τέτοια πράγματα σκεφτόταν ο Καρντάσεφ, και να λάβετε παρακαλώ υπόψη σας, υπό ποιο “καθεστώς”, υπό ποιο κοινωνικοπολιτικό σύστημα έκανε τις ενοράσεις του ο επιστήμων της Σοβιετίας; Ακριβώς αυτό.

Τώρα μπορείτε να επιστρέψετε ήσυχοι εις την καθημερινότητά μας, τη μικρή, τη μίζερη, την πρωτόγονη, την καπιταλιστική, που δεν έχουμε λύσει τα βασικά ακόμα. Ωραίο είναι να οραματίζεσαι το μέλλον και μετά να επιστρέφεις ταπεινά στο παλαιολιθικό σήμερα. Ζούμε στην εποχή των σπηλαίων ακόμα για όσους δεν το' χετε καταλάβει, η πραγματική εξέλιξη θα συμβεί όταν η ανθρωπότης (να σουνα θεέ μου πότης) περάσει εις ανώτερον κοινωνικοοικονομικόν σχηματισμόν. Δουλειά μυρμηγκιού λοιπόν για μια κοινωνία άλληνε, που λέει και το σύνθημα.

Ο καθένας με την ουτοπία του

Η δουλειά του μυρμηγκιού είναι βαρετή, άχαρη, αφανής, μονότονη, χωρίς άμεσα και χειροπιαστά αποτελέσματα δια τούτο και δίνει την ψευδαίσθηση της αποτυχημένης μεθόδου. Η αρετή που πρέπει να συνοδεύει τον εκτελόντα τη δουλειά αυτή είναι η ιώβειος υπομονή, αρετή που όλο και λιγότερο συναντάμε στις ημέρες μας. Βιασύνη, ανυπομονησία, άντε γιούργια στον νταβλά με τα κουλούρια, τα θέλω όλα και τα θέλω σήμερα, άντρα θέλω και τώρα τονε θέλω (προκειμένου δια το ασθενές φύλον), πότε θα γίνω μάνα (πάλι δια το ασθενές φύλον) αλλά όπως λέει κι ο σοφός λαός μας, όποιος βιάζεται σκοντάφτει.

Η υπομονή φτιάχνει χαρακτήρα, προσγειώνει τον άνθρωπο στα λογικά του. Υπάρχει βεβαίως κίνδυνος η υπομονή να γίνει αναβλητικότητα, αναποφασιστικότητα και στο τέλος παραίτηση. Κατεβείτε στην παραλία το λοιπόν, ηρεμήστε, τρίψτε του κροτάφους σας, πάρτε βαθιές αναπνοές και διώχτε από μέσα σας το αισχρόν ελάττωμα της βιασύνης. Οραματιστείτε το αύριο, και μετά ελάτε στο ταπεινό σήμερα και θα δείτε πόσο θα αλαφρώσετε από την πίεση και το άγχος της αμέσου επιτεύξεων των στόχων σας. Ο νοών νοείτο, δωρεάν μαθήματα γιόγκα και αυτοσυγκεντρώσεως, προσφορά της συντακτικής επιτροπής του μπλογκ.

Η σκουληκότρυπα που σε πάει απ' το ένα μέρος του σύμπαντος
στο άλλο, γρηγορότερα. Μια καλή πρόταση για το κίνημα για
να παρακάμψει τα διόδια

Σε μια τέτοια σκουληκότρυπα είχε ταξιδέψει και η ηρωίδα της ταινίας “Η Επαφή” (Contact – 1997, Robert Zemeckis) με τη βοήθεια μιας κατασκευής, της οποίας η τεχνογνωσία ανήκε σε έναν ανώτερο πολιτισμό, ή μάλλον ένα δίκτυο πολιτισμών. Η εκπληκτική αυτή ταινία, της οποίας το σενάριο έγραψε ο κοσμαγάπητος Carl Sagan, ο άγιος αυτός άνθρωπος, επιστήμων και μέγας εκλαϊκευτής της επιστήμης και κοσμολογίας μέσω της σειράς “cosmos”, θέτει προ των ευθυνών της την ανθρωπότητα, πλην όμως με μια ρομαντική και εξιδανικευτική ματιά του αξιαγάπητου συγγραφέως.

Ο βρωμοκαπιτάλας που μου το παίζει
κι ανθρωπιστής... Ουστ!

Ήτοι, την έρευνα για την ανίχνευση εξωγήινης νοημοσύνης την είχε χρηματοδοτήσει ο αρχικαπιτάλας (άρα και αρχιεκμεταλλευτής) και ζάμπλουτος S.R. Hadden... Όμορφος κόσμος καπιταλιστικά πλασμένος, αυτά μόνο στας ταινίας γίνονται και μη διανοηθείτε να πιστεύσετε ποτέ ότι ο Γκέιτς, ο Ζούκερμπεργκ, ο Μπριν, ο Τζόμπς και άλλα ποταπά υποκείμενα της κεφαλαιοκρατίας θα είχον ποτέ τέτοια οράματα. Αν είχε κέρδος, θα είχαν.

Η καλή επιστήμων Allie Aroway (Τζόντυ Φόστερ) που είναι ανοιχτόμυαλος άνθρωπος, εμπιστεύεται την εξωγήινη τεχνολογία και την τεχνολογική ανωτερότητά τους, εν αντιθέσει με τους αμερικανούς αξιωματούχους που διαρκώς είναι καχύποπτοι κι όλα τα βλέπουν σαν απειλή εθνικής ασφαλείας.

Στέιτ-οβ-δι-αρτ τεχνολογία που σε ταξιδεύει
σ' άλλη γη, σ' άλλα μέρη

Η επαφή της εκπροσώπου των ανθρώπων, της ηρωίδος μας με το εξωγήινο δίκτυο πολιτισμών γίνεται κάτα τρόπον φιλικό εις τον χρήστη, γιούζερ-φρέντλυ. Φτιάξαν σκηνικό από τροπική παραλία της Φλόριδας (παρμένη από μια παιδική ανάμνηση της ηρωίδος) και ο εξωγήινος έρχεται με τη μορφή του συχωρεμένου του πατέρα της... Μη της έρθει νταμπλάς! Η ηρωίδα μας το καταλαβαίνει το σκηνικό, συγκινείται σφόδρα αλλά δεν χάνει την ψυχραιμία της. Έχει να ρωτήσει ένα εκατομμύριο πράματα αλλά εκεί λέει τη μαγική λέξη ο “εξωγήινος”: Υπομονή! Μη βιάζεσαι. Έτσι γινόταν πάντα, αργά αργά, να τη χωνέψει ο άλλος την επαφή, μη πάθει κανένα πολιτισμικό ντουβρουτζά. “Καλημέρα” έλεγε ο ένας πολιτισμός. Μετά από καναδυό εκατομμύρια χρόνια “καλημέρα και σε σας” απαντούσε ο άλλος. Άλλα δυο-τρία κατομμυριάκια χρόνια, “πώς πάει;” ρωτούσε πάλι ο πρώτος, άλλα πεντέξι κατομμυριάκια (ε, περνούσε και λίγος χρόνος να επεξεργαστούν το μήνυμα καλύτερα), “είμεθα καλά, τω αυτώ επιθυμούμε και δι' υμάς” απαντούσε ο δεύτερος και πάει λέγοντας. Υπομονή! Κάτι ξέρουν παραπάνω οι πεπολιτισμένοι εξωγήινοι.

Η Έλι, η ταξιδεύτρια. Καλή
κοπέλα και μυαλωμένη, αλλά τα'
μπλεξε μ' έναν παπά

Ο C. Sagan, ο άγιος αυτός άνθρωπος, που συνεργάστηκε με έναν άλλο σοβιετικό επιστήμονα σε ζητήματα εξω-νοημοσύνης, τον αγαπητόν Ιωσήφ Σαμουήλοβιτς Σκλόβσκι (Iosif Samuilovich Shklovskyi), είχε θέσει κι ένα άλλο ζήτημα, αυτό της επιβίωσης του πολιτισμού μας. Έλεγε, μήπως ο πολιτισμός μας είναι σε εκείνο το κρίσιμο σημείο που, ή θα συνεχίσει αυτή την ξέφρενη αυτοκαταστροφική πορεία με την καταστροφή του περιβάλλοντος ή με κανένα πυρηνικό ολοκαύτωμα, ή θα το ξεπεράσει, θα ζήσει ειρηνικά και θα εξελιχτεί εις το διηνεκές; Δύο δρόμοι κι εδώ, ή με τα μονοπώλια ή με το λαό. Μη το γελάτε καθόλου και η ομοιότητα των δύο διλημμάτων δεν είναι καθόλου τυχαία.

Ο Σκλόβσκι. Ατενίζει το μέλλον

Ο Sagan, και εδώ θα του κάνουμε κριτική (ασχέτως αν τον αποκαλέσαμε πριν άγιο, δεν μας αφαιρείται το δικαίωμα της κριτικής και της αμφισβητήσεως, ο ίδιος άλλωστε ήταν θιασώτης της κριτικής σκέψεως) ήταν ένθερμος οπαδός της “ειρηνικής συνύπαρξης” ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, κατά την περίοδο του ψυχρού πολέμου. Οι προθέσεις του όμως, όπως και πολλών σοβιετικών συναδέλφων του, ήταν απολύτως αγαθές και ανθρωπιστικές και ως εκ τούτου λειψές. Όχι πώς ο ανθρωπισμός είναι κακό πράμα, αλλά ο κόσμος μας δεν διαπνέεται πάντοτε από φιλάνθρωπες δραστηριότητες. Δεν πειράζει όμως, άλλωστε επιστήμων ήταν ο άνθρωπος, όχι πολιτικός και δεν ήξερε από τέτοια κόλπα. Οι πολιτικοί θιασώτες της “ειρηνικής συνύπαρξης”, εισήγαγαν το εν λόγω δόγμα εξωτερικής πολιτικής καθαρά για πολιτικούς λόγους και η ζωή μας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η ειρηνική συνύπαρξη, μόνο ειρηνική δεν ήταν, κατέληξε στην επικράτηση του καπιταλισμού και ο κόσμος μας δεν έγινε καλύτερος από τότε. Μια ψυχή που ήταν να βγει, έπρεπε να βγει, αλλά η ιστορία δεν γράφεται με το τι έπρεπε να γίνει αλλά με το τι έγινε. Νεξτ τάιμ.

Δύο δρόμοι λοιπόν, αυτοκαταστροφή του πολιτισμού μας ή επιβίωση και μακροημέρευση; Το ζήτημα αυτό αναπόφευκτα συνδέεται με το ερώτημα: ο πολιτισμός μας, μπορεί να επιβιώσει με τον τρόπο που είναι οργανωμένος σήμερα; η απάντησις είναι ξερά και μονολιθικά, όπως ταιριάζει άλλωστε στο συνάφι μας ΟΧΙ!

Ο καπιταλισμός είναι χύμα σύστημα. Ζούγκλα, η αυθόρμητη μίμηση της φυσικής επιλογής στην κοινωνία την άτιμη. Ποιος θα βγάλει πιο πολλά, ποιος θα γίνει πιο πλούσιος, πιο δυνατός, πιο power. Και δώστου υπερπαραγωγή για το ποιος θα πουλήσει πιο πολλά, και δώστου κρίση, και δώστου φτώχια κι ανέχεια, και δώστου πολέμους, να γκρεμίσουμε για ξαναχτίσουμε να κινηθεί το χρήμα, και δώστου φτιάξε όπλα και μπόμπες και πυρηνικά. Σώνεται το πετρέλαιο, σώνεται το φυσικό αέριο, τα σκουπίδια μαζεύονται βουνά, καταστρέφονται τα οικοσυστήματα, οι αλυσίδες, κόσμος ψοφάει της πείνας και ζει μέσα στους υπομόνους, άστα. Κανένα σχέδιο για εξοικονόμηση πόρων, πρώτων υλών, άναρχη παραγωγή, σκουπίδια, πράγματα που φτιάχνονται τζάμπα και βερεσέ και πέφτουν σε αχρηστία, εφιάλτης σκέτος. Πώς όμως θα ξεπεραστεί όλο αυτό; η κοινωνία που είναι σαν ζωντανός οργανισμός, κάποτε θα μεγαλώσει, θα ωριμάσει. Αυτοί που χτίσαν και συντηρούν αυτή την παλιοκοινωνία, θα τα πάρουν στο κρανίο μια μέρα, διάσπαρτα εδω κι εκεί, και θα οργανώσουν έναν νέο κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό που θα προσπαθεί να τα λύσει όλα τα παραπάνω. Κουτσά στραβά στην αρχή, πιο καλά στη συνέχεια. Μπορεί κι αυτοί να βιαστούν και να σκοντάψουν όπως είπαμε πιο πάνω. Να, όπως η σοβιετία που ητανε μια τέτοια, πρώτη προσπάθεια. Βιαστήκαν σε κάποια φάση και είπαν, τώρα δέσαμε το γάιδαρό μας, πάμε ντουγρού για αταξικιά κενωνία. Όπα ταβαρίς, βαστάτε τούρκοι τ' άρματα. Χαλαρώσατε λίγο αντί να χετε το νου σας, μετά είπατε “παλλαϊκό κράτος” και κουραφέξαλα και να τώρα που τρέχουμε να συμμαζέψουμε τα ασυμμάζευτα, με δουλειά μυρμηγκιού.

Η γιαγιά μου, όταν είχε να καθαρίσει ένα ολόκληρο σπίτι όπου γινόταν μύλος, στην αρχή δυσανασχετούσε, μετά έλεγε “μάτι φοβάται, χέρι δεν φοβάται”. Σιγά-σιγά θέλει, τσούκου τσούκου μπώλ σύστημα, που μπορεί να μην είναι καλό για το ποδόσφαιρο που είναι παιχνίδι και θέλει θέαμα, αλλά για να φτιάξεις μια κοινωνία δίκαιη -που δεν είναι παιχνίδι- είναι το καλύτερο σύστημα. Είπαμε όμως, δεν σημαίνει και κωλυσιεργία κι ώσπου να σηκώσεις το' να πόδι να βρωμάει τ' άλλο.

Μια σφαίρα Dyson. Με τόσο μεγάλο
εργοστάσιο ενέργειας, σκεφτείτε πόσα μέλη
να'χει το επιχειρησιακό σωματείο

Μετά απ'τα πρώτα εκατό χρόνια που είναι δύσκολα, τηρουμένων των σοσιαλιστικών αναλογιών (η σοβιετία δεν τα πέρασε, μέχρι τα εβδομηνταδυό έφτακε), κι όταν βασιλέψει η αταξική κοινωνία στο ντουνιά, τότε -έλεγε ο Μαρξ- θα περάσουμε απ' το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας. Βαριά κουβέντα, και σημαίνει πολλά περισσότερα απ' όσο μας κόβει τη σήμερον. Σημαίνει ότι θα απελευθερωθούν δυνάμεις της ανθρωπότητας πρωτόγνωρες, να σου φύγει το καφάσι. Δεν μπορούμε να ξέρουμε ακόμα γιατί και το μυαλό του ανθρώπου θα έχει αποχτήσει άλλα χαρακτηριστικά, θα σκέφτεται αλλιώς.

Μιαν ιδέα στο πώς θα εξελιχτεί ο κόσμος και η κοινωνία μας έχουν δώσει λίγο πολύ κάποιοι επιστήμονες, περισσότερο κάποιοι συγγραφείς της επιστημονικής φαντασίας,  Το μυαλό τους ταξίδεψε μακρυά και χωρίς να το ξέρουν, κάποιοι απ' αυτούς τήρησαν την αρχή που διατύπωσε ο καλός μας Ένγκελς, ότι δηλαδή η κοινωνία προσπαθεί μέσω της εργασίας να τιθασέψει τη φύση. Και αφού κάποια στιγμή παραστεί ανάγκη, θα μπορέσουμε να τιθασέψουμε τον ήλιο ολάκερο, και πιο μακρυά ακόμα και με τη βοήθεια άλλων “σύμμαχων” στρωμάτων όπως λέμε σήμερα, άλλων πολιτισμών, να τιθασέψουμε ολάκερο το γαλαξία.

Είπαμε για τον Καρντάσεφ στο προηγούμενο που έκανε μια υπόθεση πάνω στην κατάταξη των πολιτισμών (όταν τους βρούμε, αμήν και πότε αλλά είπαμε όχι βιασύνες) με βάση την ενέργεια που μπορούν να τιθασέψουν, τις δυνάμεις της φύσης δηλαδή.

Ο F. Dyson. Το μυαλό του είναι
μεγαλύτερο απ' τ' αυτιά του.

Ο Freeman Dyson, αμερικάνος θεωρητικός φυσικός και μαθηματικός που κι αυτουνού το μυαλό ήταν τούρμπο δεκαεξαβάλβιδο, ένας απ' τους πρωτεργάτες μάλιστα της γενετικής μηχανικής και της βιοτεχνολογίας, πίστευε ότι μέσα σε μερικές χιλιάδες χρόνια η ανάπτυξη θα μπορεί να φτάσει στο σημείο να μπορούν να εξαχτούν πρώτες ύλες από άλλους πλανήτες και να κατασκευαστεί μια Μεγακατασκευή (megastructure – πομπώδικες λέξεις) γύρω απ' τον ήλιο που να συλλέγει ηλιακή ενέργεια. Η υποθετική αυτή κατασκευή έλαβε την ονομασία σφαίρα Dyson και ενέπνευσε αρκετούς συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Κι ακόμα παραπέρα, αν αυτή την ιδέα την επεκτείνουμε σε επίπεδο πολλών πολιτισμών, τότε θα μπορούμε να τολμήσουμε να μιλήσουμε για σμήνος Dyson, ένα δίκτυο μεγακατασκευών, μια ΜεγαΜηχανή συλλογής γαλαξιακής ενέργειας, δια την κάλυψιν των διαρκώς αυξανόμενων αναγκών όλων των κατοίκων ενός γαλαξία, ανθρώπων, πρασίνων ανθρωπακίων κλπ. Κι άμα τρελλαθούμε τελείως και συνδέσουμε τη σκέψη με το μαρξισμό, θα λέγαμε ότι το σμήνος Dyson, είναι το ανώτατο μέσον παραγωγής σε γαλαξιακή κλίμακα. Πςςςςςς...

Δεν θα το πάω σκοπίμως παραπέρα, σε πολιτισμούς τύπου VI (τέσσερα) για να μη ζαλιστείτε απ το πολύ παραμύθι. Προσέξτε: δεν είναι κακό να πηγαίνει το μυαλό τόσο μακρυά, αρκεί να μη μένει μόνο εκεί. Να μπορεί να προσγειώνεται στην πεζή πραγματικότητα και να συνειδητοποιεί ότι και το παραμικρό που κάνουμε συνειδητά, είναι ένα απειροελάχιστο πετραδάκι προς την εξέλιξη. Και επιπλέον, ότι όλ' αυτά δεν θα γίνουν αυτόματα. Θα γίνουν με τη συλλογική, συνειδητή προσπάθεια της ανθρωπότητας, οπότε καταλαβαίνετε γιατί έχει σημασία να λειτουργείτε συνειδητά στο σήμερα, αφού φυσικά θα έχουμε επιλύσει τα αυτονόητα προβλήματα περί της οργάνωσης της κοινωνίας. Οι απόγονοί μας στο μέλλον, που θα σπαν το κεφάλι τους στο πώς να φτιάξουν π.χ. έναν πλανήτη πάρκο ολάκερο, για να πηγαίνει διακοπές ο κόσμος με τα παιδιά, θα γελάνε με την σημερινή μας ταπεινότητα που ακόμα έχουμε καπιταλισμό, τον οποίο μάλιστα μερικοί τον θεωρούν “το καλύτερο σύστημα”. “Βρε τα κατακαημένα τα ανθρωπάκια” θα λένε, “τότε είχαν βγάλει τα tablet pc's που είδαμε στο μουσείο προϊστορικής τεχνολογίας προχτέ..”.

Συνδέσαμε λοιπόν στα δύο τελευταία άρθρα μας τα εξής στοιχεία: την μικρότητα του μυρμηγκίου, το μεγαλείο της ανθρώπινης σκέψεως και την υπομονή. Αφού προσγειωθείτε το λοιπόν ξανά, έχοντας τη γαλήνη της βεβαιότητος ότι η συνείδηση θα υπερνικήσει την ανάγκη, οπλιστείτε με επαναστατική αισιοδοξία για το σήμερα. Αγωνιστείτε για τιποτένια, παλαιολιθικά πράγματα όπως φτηνό εισιτήριο στο λεωφορείο και κατάργηση των διοδίων. Γελάστε συγκαταβατικά με την τωρινή κατάντια του συστήματος, σκεφτείτε ότι αύριο-μεθαύριο, τα δεκαεξάκις-εγγονά σας θα κοιτάνε τις φωτογραφίες του πολιτισμού μας και θα σκαν στο γέλιο λέγοντας “ουγκα-ούγκα”. Συνειδητοποιείστε την μικρότητά σας στο αχανές σύμπαν, νιώστε και δουλέψτε σαν μυρμηγκάκι, υπομονετικά. Τολμήστε και οραματιστείτε όσο πάει ο νους σας κι επιστρέψτε. Ξαναγίνετε μυρμήγκι που σκέφτεται διαγαλαξιακά, κι όχι ελέφαντας που σκέφτεται ενδοκαπιταλιστικά. Δύσκολα χρόνια έχουμε, ήρθαν αυτά που έλεγε ο Καζαντζίδης. Αλλά εμείς οι κομμουνισταί είμεθα -εκτός από φωνακλάδες- και αισιόδοξοι άνθρωποι. Δι ευχών.

Οι ζάμπλουτοι και πανίσχυροι αυτού του κόσμου, γίναν ζάμπλουτοι και πανίσχυροι επειδή ξέραν κάτι που δεν ξέραμε σεις κι εγώ οι πληβείοι που ψωμολυσσάμε.

http://aleksandrosdelarge.blogspot.com                                       Στα εγγλέζικα η κατάθλιψη είναι depression. Από κατάθλιψη, λέει μια πρόσφατη έρευνα, πάσχουν περίπου 154 εκατομμύρια άνθρωποι σ' όλο τον κόσμο, κυρίως στις αναπτυγμένες χώρες. Δια της λογικής σκέψεως κάποιος θα αντέτεινε ότι όλος ο υπόλοιπος κόσμος είναι ευτυχισμένος. Αν ο πληθυσμός της γης είναι 6 δις τότε συνάγεται ότι μόλις το 2,6% του παγκόσμιου πληθυσμού δυστυχεί εκ καταθλίψεως. Τέτοιο λογικό σχήμα μοιάζει με τον αριστοτελικό συλλογισμό, ο αστυνομικός είναι όργανο, το μπουζούκι είναι όργανο άρα ο αστυνομικός είναι μπουζούκι.

Φτώχεια καταραμένη

Η μεγάλη κρίση του 29-31 στα εγγλέζικα είναι γνωστή με τον όρο the great depression, η μεγάλη κατάθλιψη. Ανεργία, φτώχεια, να μην έχεις να φας, να μην έχεις που να μείνεις, αυτά τραβούσαν τότε στην Αμερική, απελπισία σκέτη. Η φτώχεια λοιπόν δεν φέρνει μόνο γκρίνια που λέμε στα καθ' ημάς, αλλά και κατάθλιψη. Η κρίση που ζούμε τώρα, η καπιταλιστικιά μη ξεχνιόμαστε, προκαλεί ψυχικές ασθένειες και χαράς ευαγγέλια εις την συμπαθή τάξη των ψυχιάτρων που κάνουν χρυσές δουλειές.

Η μπουρζουαζία, εκτός από κρυφή γοητεία έχει και κρυφές χάρες. Οι πλουτοκράτες -αυτή η παραδοσιακή ξύλινη λεξούλα που εφηύραν και χρησιμοποιούν κατ'αποκλειστικότητα οι κομμουνισταί, τώρα τελευταία κι ο Μάικ Μουρ την ανακάλυψε στα κιτάπια της citigroup, οι πλουτοκράτες το λοιπόν έχουνε πολύ μυαλό. Και πολλοί από δαύτους ξέρουν πιο καλά τον μαρξισμό κι από πολλούς μαρξιστές. Δηλαδή τσιτάτα μπορεί να μην ξέρουν, τι λέει στο τάδε βιβλίο, την τάδε σελίδα, το τάδε κεφάλαιο, την τάδε υποσημείωση, το νόημα, το pattern το έχουν πιάσει. Για πολλούς μαρξιστές ισχύει το αντίθετο: από τσιτάτα πλέντυ, από ουσία μηδέν.

Η σχέση βάσης-εποικοδομήματος, η αλληλεπίδρασή τους στην κεφαλαιοκρατία επιβεβαιώνεται καθημερινά, και το διεθνές κεφάλαιο, γνωρίζοντας το αναπόφευκτο της κρίσης, λαμβάνει τα κατάλληλα εκείνα μέτρα για να χειραγωγήσει στο μέγιστο βαθμό τους δυνάμει νεκροθάφτες του, την εργατική τάξη και σια. Χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα, για να αναπαράγει την ιδεολογία της, αλλά κυρίως τις αξίες της, να τις εμφυσήσει είς τα πλήθη, να βάλει το σπόρο της αυταπάτης και να διαιωνίσει και να μακροημερεύσει το ευλογημένο κοινωνικοπολιτικό σύστημα του καπιταλισμού, εις τους αιώνας των αιώνων αμήν. Πρόσχωμεν.

Η καραμέλα μου η σοσιαλίστρια. Για να πουλήσεις
μέχρι κομμουνιστής γίνεσαι.

Η προπαγάνδα είναι τέχνη, υψηλή μάλιστα. Κι όσο δυσκολεύουν τα πράγματα για το κεφάλαιο, τόσο περισσότερο τελειοποιεί αυτή την τέχνη, τόσο περισσότερο μασκαρεύει την κυρίαρχη ιδεολογία πίσω από χίλιες δυο φορεσιές. Δεν δίνει πολύ βάση σε φιλοσοφίες και κοσμοθεωρίες και όρους δύσκολους και περίεργους. Η αστική ιδεολογία έχει εκμοντερνιστεί, είναι ευλύγιστη σαν τον Τιραμόλα, κορίτσι λάστιχο σαν τη Νάντια Κομανέτσι. Δεν έχει κολλήματα, μέχρι και σφυροδρέπανο μπορεί να βάλει για στολίδι, αχ πόσο σ' αγαπάω, Χου Ζιντάο, Χου Ζιντάο-ο-ο.

Πέρα από το αστικό πολιτικό γίγνεσθαι, οι κυρίαρχες αξίες περνάνε στα κουφά, όχι επειδή είναι κυρίαρχες απλά, αλλά επειδή η καλλιτέχνες της προπαγάνδας διέπονται από εμπνεύσεις υψηλής τέχνης που δεν προσκρούουν στο τείχος της λογικής, κάνουν ριφιφί κατευθείαν στο υποσυνείδητο που δεν το ελέγχεις, σε ελέγχει. Εκεί κρύβονται ανείπωτα μυστικά.

The secret, το μυστικό. Οι ζάμπλουτοι και πανίσχυροι αυτού του κόσμου, γίναν ζάμπλουτοι και πανίσχυροι επειδή ξέραν κάτι που δεν ξέραμε σεις κι εγώ οι πληβείοι που ψωμολυσσάμε. 

Narcissus poeticus η τριανταφυλλο στον τοπο μας

Η λαγνεία της βίας

http://mhmadas.blogspot.com               1965, κοντά παντελόνια, μου έσφιγγε το χέρι, «δεν θα κοιτάς, ούτε δεξιά ούτε αριστερά, μόνο μπροστά». Κινηματογράφος, εκδήλωση της νεολαίας Λαμπράκη. Στη γωνία,  μαύρα γυαλιά μέσα στο σκοτάδι, μαύρα πέτσινα, τσιγάρα «Έθνος εξαιρετικά». Αντισυγκέντρωση, «μωρή πουτάνα και συ κουμμούνι είσαι; θα σας φάμε ζωντανούς». Η βία. Τραμπούκοι, μπάτσοι με πολιτικά. Πίσω τους το κράτος της δεξιάς, βλοσυρό, δυνατό, επιθετικό, είχε το μεταλλικό του τρόπο. Την άλλη μέρα κανείς δεν ήξερε επισήμως τίποτα, αγανακτισμένοι πολίτες. Σκιές.

2011, προπηλακισμοί, γιούργια και γιαούρτια σε όποιους δε γουστάρουμε, φάπες, φωτιές, αντισυγκεντρώσεις, σ’ένα στυλ κάπως αναρχέ και χουλιγκάνικο. Η βία με αντίθετο πρόσημο. Φάτσες καρτούν, Τσε και Στάλιν, στο μέρος της καρδιάς. Πίσω τους κόμματα μειοψηφίας, κρατικοδίαιτα ή μη, σίγουρα ότι κατέχουν την αλήθεια, μόνιμα ευρισκόμενα σε άμυνα, φωνάζουν σαν πιτσιρίκια στο σκοτάδι για να νικήσουν το φόβο της ύπαρξής τους.

Την άλλη μέρα κανείς δεν ξέρει επισήμως τίποτα, αγανακτισμένοι πολίτες. Σκιές.

Όταν σηκώνεται η μπάρα των διοδίων πηγαίνει επισήμως και ο αρχηγός. Η πράξη δεν είναι ούτε πταίσμα. Το βράδυ, όταν καίγονται οι μπουλντόζες και το αυτοκίνητο του μπάτσου, όταν σκάβεται ο δρόμος, όταν ξεσπά η βία, δεν είναι κανείς. Κακουργήματα, αλλά δεν καταδικάζονται, υπάρχουν «πολιτικοί λόγοι», σιωπηρή πολιτική κάλυψη.

Η λαγνεία της βίας;

Η ελπίδα ότι στην πρώτη φάπα θάρθουν και άλλοι, πολλοί, να ρίξουν κι’ άλλες να δικαιώσουν τον αγώνα;

Η ανάγκη να κάνουμε κάτι που θα ακουστεί, που θα προκαλέσει, αλλά να μην εκτεθούμε, ποιος τις έριξε, κανείς, οι σκιές;

Ο φανατισμός του αυτάρεσκου βλάκα, του κάτοχου της μιας αλήθειας, του γλωσσοδέτη που εκφράζεται με τις γροθιές;

Αλλά η βία οριοθετείται από μόνη της, ο κόσμος έχει άλλες έγνοιες, το μεροκάματο που χάθηκε, το νοίκι, το δάνειο, τα παιδιά, η άνοιξη που τρέχει, ο έρωτας. Να δουλέψουμε, θα τα καταφέρουμε;

Οι από πίσω τα μετρούν σε γραφεία και συσκέψεις, αλλά δεν βγαίνουν. 

Το κύτταρο της βίας αντί να απλώνεται, συγκρυσταλλώνεται, η μίτωση δεν γίνεται, το κύτταρο στέκει μετεωρο, μαζεύεται ακόμα πιο πολύ, μαραζώνει, τρώει τα σωθικά του, εγκαταλείπει.

Το αστέρι της βίας καίει το πυρηνικό υλικό του, υπέρτερες εσωτερικές βαρυτικές δυνάμεις το συρρικνώνουν, το κόκκινο λαμπερό του χρώμα μπλαβιάζει,  μετατρέπεται σε μαύρη τρύπα.

Άλλοι πιο επιδέξιοι περιμένουν στη γωνία να βάψουν με το μελανό την ανάγκη.

Οι σημερινοί εκπρόσωποι των ηρώων και των θυμάτων, τώρα θέλουν να γίνουν δήθεν θύτες, στον ίδιο αδιέξοδο αγώνα να σε  πείσουν με το στανιό. Είναι οργισμένοι γιατί είναι χορτάτοι. Καθώς χαζεύεις τα γεγονότα, οι πραγματικοί θύτες, οι ποικιλώνυμες ελίτ, βυθίζουν τη χώρα στο σκοτάδι, το πέπλο της βίας καλύπτει την ανεπάρκειά τους, ο φόβος σου τους κάνει να κυριαρχούν, να δείχνουν ότι μόνο αυτοί έχουν τη λύση. Τέτοιο χαλί δεν θα τολμούσαν να στρώσουν ούτε μόνοι τους.

Απέναντι στη βαρβαρότητα της πολιτικής καθυστέρησης, υπάρχει απάντηση;

Ναι, αλλά δεν είναι η αδιαφορία για τα τεκταινόμενα, ούτε η στείρα καταδίκη. Είναι η περήφανη ματιά του  πειστικού λόγου, η συγκέντρωση των πιο φωτισμένων και διάφανων ανθρώπων απέναντι στο ξόδεμα της χώρας, την καταστροφή της δημόσιας ύλης, τον τυχοδιωκτισμό του επαγγελματία αντάρτη.

Όσοι έλκεστε από τη μεγαλοπρέπεια του ερυθρού νάνου πριν καταρρεύσει σε μαύρη τρύπα, δεν έχετε παρά να τον πλησιάσετε, να μπείτε μέσα του, να ακουμπήσετε τη γλοιώδη πυρετική του επιφάνειά, να τον ερωτευτείτε, να νιώσετε το αδιέξοδο του προαναγγελθέντος θανάτου του. Δεν σας καλώ να φύγετε, ούτε να έρθετε μαζί μου. Εκεί να μείνετε, να γίνετε το νέο πυρηνικό υλικό του, να πάρετε την τύχη της αριστεράς σας, στα δικά σας χέρια. Να τη σώσετε από τους τυχο - διώκτες της.  

Μας καλούν να διαδηλώσουμε, αλλά και να στοχαστούμε. θα πρόσθετα να μελετήσουμε και το ''Δικαίωμα στην τεμπελιά''

από το blog Cognitariato


Μας καλούν πολλές φωνές να απεργήσουμε,να μην εργαστούμε,να διεκδικήσουμε, να κινήσουμε την μηχανή της διαμαρτυρίας...Σύμφωνοι!
Αλλά δεν πρέπει όμως κάποτε να γυρίσουμε και τον τροχό της οικονομίας, τον ιμάντα του κέρδους, τον αγωγό της υπεραξίας που χωρίς αυτόν δεν αναδιανέμεται ο πλούτος ;
Μας καλούν να διαδηλώσουμε, αλλά και να στοχαστούμε. θα πρόσθετα να μελετήσουμε και το ''Δικαίωμα στην τεμπελιά'' του Λαφάργκ,αλλά και τα προλεταριακά μανιφέστα του ...πεθερού του (Μαρξ) καθώς και τους αγώνες των εργατών σε όλη την γή.
Και μετά ; Θα...ξανακαθήσουμε στα σύγχρονα εργοστάσια παραγωγής: σε τράπεζες ,γραφεία, πολυεθνικές, δημόσιες υπηρεσίες, ωστε να εισφέρουμε τον χρόνο μας στο απρόσωπο εργοδοτικό καθεστώς, στο αντικοινωνικό και παρασιτικό κύκλωμα των τοκογλύφων της χρηματιστηριακής διεθνούς και των ντόπιων πολιτικών τους νταβατζήδων...

Ζούμε μια πρωτοφανή κατάσταση σύγχυσης μεταξύ 
-της ελευθερίας επιλογής του Ατόμου να δρά εντος Αγοράς και της Κοινωνίας , και
- της ...συμμετοχής του σε αυτές !

Και ενώ συνεχίζεται το σπιράλ αργού θανάτου των ατομικών επιθυμιών και των συλλογικών οραμάτων,όλοι παραβλέπουν οτι στην μηχανική των οικονομικών συστημάτων, δεν υπάρχει μια ...αριστερή (!) π.χ. θεωρία/ιδεολογία που να μπορεί σήμερα να γυρίσει σωστά τους ιμάντες του κέρδους και να αναδιανείμει πλούτο στις μάζες.
Τον ρόλο αυτό , αναλαμβάνουν τα.... δελτία των 8:00 ,με τα οποία το εξωτερικό συστημικό καθημερινό άγχος της υπερπροσπάθειας μετοικεί σε μεγάλο βαθμο εντός της δικής μας, διχασμένης υποκειμενικότητας, μεγαλώνοντας τον ατομικό φόβο μιας αποτυχίας ή της χρεοκοπίας ψυχής και περιουσιών...
Η δομική οικονομική κρίση που ζουν πολλές κοινωνίες ,αλλά κυρίως η νεοελληνική, στηρίζεται με αυτό τον τρόπο και στην ενδοψυχική εμπλοκή,χαρακτηριστική της δήθεν συλλογικής νοημοσύνης των ΜΜΕ.

Μια κατάσταση παθητικής αποδοχής των δρώμενων, οπότε και οι κοινωνίες...σερβίρουν στα μέσα αυτά που τις αποχαυνώνουν ! 

Η επικληση λοιπόν απο ακραίες φωνές για δηθεν κινηματική συμβολοποίηση της αγνάκτησης, δεν μπορεί να αποσοβήσει δομικές ανισορροπίες :
ολοι μας , μετέχουμε έμμεσα ή αμεσα -σε αυτές τις ανισορροπίες ,ασχετα αν δεν ισχύει η ηλίθια κατα Πάγκαλο λογική οτι όλοι μαζί τα φάγαμε...

Ακόμα και αν ανατρέξουμε στην μαρξιστική θεωρία, θα δούμε την α-δυνατότητα του οργανωτικού Συμβολικού θεάτρου της ανατροπής: η προτροπή για τους προλετάριους να ενωθούν, ηταν περισσότερο σαν...ευχή του γεροΚάρολου, μάλλον απωθημένη, προιόν της εσχατολογικής του προσέγγισης για την συλλογική νοημοσύνη των καταπιεσμένων και την ασυντόνιστη δράση των ατόμων που εξεγείρονται στους δηθεν αδυσώπητους νόμους της Αγοράς.

Πιθανολογώ, οτι αν ζούσε σήμερα ο Μαρξ,παρά την ουτοπική του θεώρηση τη οποία ξεπέρασε η ίδια η Ιστορία, αν ξανάγραφε το Κεφάλαιο ,ίσως να έμπαινε στον πειρασμό να αλλάξει και τον τίτλο , βαζοντας τον τίτλο : η Αγορά....

Ζούμε την εξέγερση των μικροαστών, που στην πλειοψηφία τους ήταν και εξακολουθούν να είναι η εκλογική πελατεία των δυο μεγαλύτερων κομμάτων.

Του Νίκου Δαββέτα, Τvxs,                                                                  «Αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να ακουστεί σαν τραγούδι».
Ντανίλο Κις 

Η εξέγερση των μικροαστών δεν είναι εναντίον του μεγάλου κεφαλαίου, αλλά εναντίον του κράτους, με ένα και μοναδικό αίτημα: Να συνεχισθεί η λεηλασία του, το κομματικό πλιάτσικο, έτσι όπως αρχικώς συμφωνήθηκε, με τον μηχανισμό των αθρόων διορισμών και των ανεξέλεγκτων παροχών. Να τηρηθεί με άλλα λόγια το περίφημο «Συμβόλαιο με το λαό». Εσείς μας πληρώνετε, εμείς σας ψηφίζουμε. Δυστυχώς η Ιστορία μάς έχει διδάξει πως όταν ξεσηκώνονται οι μικροαστοί, όταν βγαίνουν στους δρόμους χτυπώντας άδειες κατσαρόλες, το «αυγό του φιδιού» έχει διαρραγεί.

Κάποτε σε αυτόν τον τόπο ζούσαμε απ’ όσα παρήγαμε και μπορούσαμε να πουλήσουμε στις αγορές. Φυσικά, δεν εισπράτταμε και πολλά, κάτι λίγα μαζεύαμε από τις εξαγωγές οπωροκηπευτικών, ελαιόλαδου και κορινθιακής σταφίδας (η συνταγή της αυθεντικής πουτίγκας έσωσε γενιές ολόκληρες σταφιδοπαραγωγών), συμπληρώναμε το εισόδημα μας από τα ενοικιαζόμενα δωμάτια με θέα σε παρθένες αμμουδιές, ενώ περιμέναμε στωικά στο τέλος της κάθε χρονιάς το συνάλλαγμα των θαλασσοδαρμένων ναυτικών για να ισοσκελίσουμε τον προϋπολογισμό. Ύστερα, ανακαλύψαμε τις «ευεργετικές» επιπτώσεις του εξωτερικού δανεισμού και τον χρησιμοποιήσαμε κατά το δοκούν. (Με φειδώ η επάρατος Δεξιά, με αλόγιστη ευθυμία η σοσιαλιστική εκδοχή της.) Για κάμποσα χρόνια ξοδεύαμε από τα δανεικά και τις αθρόες επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Η καταναλωτική έκρηξη της δεκαετίας του '90 νομίζω πως δεν είχε προηγούμενο στην ιστορία μας. Δανειστήκαμε για να αγοράσουμε σπίτια, αυτοκίνητα, στερεοφωνικά, ρούχα, παπούτσια, τσάντες, ρολόγια, κοσμήματα, πακέτα διακοπών. Δανειστήκαμε για να αγοράσουμε ευρωπαϊκό πρόσωπο και αστική φινέτσα, αλλά το μόνο που πετύχαμε ήταν να γίνουμε γρήγορα «νεόπλουτα σκουπίδια», όπως ισχυρίζεται ο ομογενής συγγραφέας Χ. Τσιόλκας. Ταυτόχρονα σταματήσαμε να παράγουμε αγροτικά προϊόντα, απαξιώσαμε την προσφορά της βιοτεχνίας, χτίσαμε και μπαζώσαμε τις καλύτερες παραλίες μας διώχνοντας τους τουρίστες και η ναυτιλία μας άρχισε να περνάει κρίση γιατί μπήκαν κι άλλες χώρες στο παιχνίδι των μεταφορών, με φθηνότερους ναύλους.

Οι περισσότεροι νέοι της περιόδου 1985-2009 στράφηκαν για να βρουν δουλειά στο Δημόσιο. Κανείς δεν ονειρευόταν να γίνει αγρότης, γκαρσόνι ή ναυτικός. Το Δημόσιο όμως ήλεγχαν δυόμισι κόμματα. Αν ήθελες κάποια θέση στην κρατική μηχανή, έπρεπε να ενισχύσεις ή τουλάχιστον να ψηφίζεις κάποιο από αυτά. Έτσι, πολλοί μπήκαν στον πειρασμό να ανταλλάξουν την ψήφο τους με το χαρτί του διορισμού. Το αλισβερίσι απέδωσε, είχε όμως και τις παρενέργειες του: έναν διογκωμένο δημόσιο τομέα, με εκατοντάδες άχρηστες υπηρεσίες, που λειτουργούσαν ως αποθήκες υπαλλήλων.

Όσο το κράτος έπαιρνε δανεικά μπορούσε όλους αυτούς να τους ανέχεται και να τους πληρώνει. Όταν σταμάτησαν οι πακτωλοί των χρημάτων από το εξωτερικό, παραλίγο να μην καταβληθούν οι μισθοί και οι συντάξεις. Τότε καλέσαμε το ΔΝΤ. Οι όροι όμως που μας επέβαλε για να μας δανείσει δεν μας πολυάρεσαν. Αφενός έπρεπε το συντομότερο δυνατόν να αποσυμφορήσουμε τις «αποθήκες», αφετέρου έπρεπε να ψαλιδίσουμε τα καταναλωτικά μας όνειρα, να ξαναγυρίσουμε από την Άλφα Ρομέο στο Φιατάκι, από το Κολλέγιο του Ψυχικού στο δημόσιο γυμνάσιο, από τα ντελικατέσεν στο παλιό μπακάλικο. Εκεί πια ήρθε η ώρα της επανάστασης, γιατί ως γνωστόν του Έλληνος ο τράχηλος ζυγό δεν υποφέρει. Αλλά ποιοι ξεσηκώθηκαν πρώτοι; Μήπως ξεσηκώθηκαν οι συνταξιούχοι και οι οικοδόμοι, οι απολυμένοι των πολυεθνικών, οι γαζώτριες που είδαν τις βιοτεχνίες ενδυμάτων να μετακομίζουν στη Βουλγαρία και τα Σκόπια, οι χαμηλόμισθοι εμποροϋπάλληλοι;

Όχι, ξεσηκώθηκαν οι καλύτερα αμειβόμενοι του δημόσιου τομέα, οι γιατροί (παγκόσμια πρωτοτυπία), οι δικηγόροι, οι πολιτικοί μηχανικοί, οι πρωτοκλασάτοι των ΔΕΚΟ, που δανείστηκαν, που φεσώθηκαν, που ονειρεύθηκαν το κάτι παραπάνω. Να αλλάξουν τάξη. Να ανέβουν ένα σκαλί, όπως τους υποσχόντουσαν τα λάιφ στάιλ περιοδικά. Να ζήσουν τον μύθο του Ωνάση, αν όχι πάνω στο Σκορπιό έστω απέναντι, στο παράνομο εξοχικό της Λευκάδας ή της Αμφιλοχίας. Αυτοί δεν συντρίβονται στις μυλόπετρες της κρίσης οικονομικά (έχουν ακόμη γερό κομπόδεμα), συντρίβονται πρωτίστως κοινωνικά. Βλέπουν να ματαιώνεται το ποιοτικό άλμα, η κοινωνική τους ανέλιξη. Τρομάζουν στην ιδέα πως οι γιοι τους πρέπει να ξεκινήσουν από εκεί που ξεκίνησαν κι αυτοί, χωρίς μάλιστα τα δανεικά του 80. Το ΔΝΤ τους προστάζει να εγκαταλείψουν την ασφάλεια του Ζωολογικού κήπου και να επιβιώσουν μόνοι τους στην Ζούγκλα της ελεύθερης αγοράς. Κι αμύνονται. Στυλώνουν τα πόδια τους σαν κακομαθημένα παιδιά, που δεν θέλουν να καταλάβουν πως το γλυκό στο βάζο τέλειωσε. Το κράτος-τροφός, που θεωρούσαν αστείρευτη πηγή πλούτου, χρεοκόπησε. Τώρα καταλαμβάνουν κτίρια, κλείνουν δρόμους, κόβουν το ρεύμα, σηκώνουν τις μπάρες, χωρίς καμία συναίσθηση της κοινωνικής τους ευθύνης.

Ζούμε την εξέγερση των μικροαστών, που στην πλειοψηφία τους ήταν και εξακολουθούν να είναι η εκλογική πελατεία των δυο μεγαλύτερων κομμάτων. Κι όμως, οι μεγάλοι χαμένοι αυτής της πρωτοφανούς κρίσης, οι συνταξιούχοι του ΙΚΑ, οι εργάτες των ναυπηγείων, της Βιοχάλκο, της Πάλκο, της βιομηχανικής ζώνης της Ελευσίνας και της Θεσσαλονίκης, θεωρούνται περίπου «παράπλευρες απώλειες». Αυτοί δεν έχουν πανεπιστήμια για να καταλάβουν, δεν έχουν λεωφορεία για να κλειδώσουν, δεν έχουν φαρμακεία για να κατεβάσουν τα ρολά, δεν μπορούν να κρατήσουν ομήρους μαθητές ή ασθενείς μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους, μόνο τα χέρια τους έχουν, άδεια κι ανίσχυρα. Είδατε για αυτούς καμιά μεγάλη διαμαρτυρία στους δρόμους, καμιά συγκέντρωση, έστω μια συζήτηση στην τηλεόραση; Όλοι όμως καμαρώσαμε στα δελτία ειδήσεων των 8, τους εκπροσώπους των φαρμακοποιών και των γιατρών να υπερασπίζονται με σθένος την συντεχνία τους και να αδιαφορούν για τα εκατομμύρια των ασφαλισμένων, που αφήνουν ξεκρέμαστους.

Η εξέγερση των μικροαστών δεν είναι εναντίον του μεγάλου κεφαλαίου, αλλά εναντίον του κράτους, με ένα και μοναδικό αίτημα: Να συνεχισθεί η λεηλασία του, το κομματικό πλιάτσικο, έτσι όπως αρχικώς συμφωνήθηκε, με τον μηχανισμό των αθρόων διορισμών και των ανεξέλεγκτων παροχών. Να τηρηθεί με άλλα λόγια το περίφημο «Συμβόλαιο με το λαό». Εσείς μας πληρώνετε, εμείς σας ψηφίζουμε.

Δυστυχώς η Ιστορία μάς έχει διδάξει πως όταν ξεσηκώνονται οι μικροαστοί, όταν βγαίνουν στους δρόμους χτυπώντας άδειες κατσαρόλες, το «αυγό του φιδιού» έχει διαρραγεί.

ΥΓ. Σας βλέπω ήδη να με ρωτάτε αγανακτισμένοι: «Κι εσείς οι γραφιάδες, οι δημιουργοί, οι λεγόμενοι «άνθρωποι του πνεύματος» τι παριστάνετε εν ώρα ναυαγίου, μήπως τους άφρονες μουσικούς στο κατάστρωμα του Τιτανικού;» Σας απαντώ παραφράζοντας τα λόγια του Ζαν Ρικαρντού: «Χωρίς την παρουσία της λογοτεχνίας, η πείνα ενός παιδιού δεν θα είχε μεγαλύτερη σημασία από την πείνα ενός ζώου». Σας λέει κάτι αυτό;

Κοίτα, Έλληνα, το σαπισμένο σου κουφάρι πάνω στον καθρέφτη και θαύμασε την κοινή και κενή ζωή σου.

Tης Ντίνας Δασκαλοπούλου / dina.daskalopoulou@gmail.com

 Έτσι κι αλλιώς, ντρέπομαι που ζω σ' αυτήν τη χώρα. Σε λιώνει μέρα με τη μέρα, ρουφάει όλη σου την ενέργεια για ζωή και σ' αφήνει εξαντλημένο. Κοίτα, Έλληνα, το σαπισμένο σου κουφάρι πάνω στον καθρέφτη και θαύμασε την κοινή και κενή ζωή σου. Γιατί εσύ, μαμά, μπαμπά, κατέστρεψες τα όνειρα της σκεπτόμενης γενιάς μου, αυτών των 20άρηδων που έχουν ακόμα όνειρα. Δεν θα το δεχτώ. Θα φύγω...Έχετε γεια... από γράμμα αναγνώστριας.

Δεν γίνεται να μην τον έχεις συναντήσει. Μπορεί να είναι ο αδερφός, ο κολλητός, ο γκόμενος, ο συνάδελφος, ο βουλευτής ή ο υπουργός που βγαίνει στο δελτίο των 8. Άνθρωποι χωρίς όρια, που δεν ξέρουν στοιχειωδώς να χρησιμοποιήσουν βασικές έννοιες του πολιτισμού: ευχαριστώ, παρακαλώ, συγγνώμη. Αήθεις μικροί πρίγκιπες και κακομαθημένες πριγκίπισσες που πιστεύουν πως ο κόσμος / ο δρόμος / το κράτος / η οικογένεια / οι άλλοι άνθρωποι δεν είναι παρά σκηνικό ή κομπάρσοι στη μεγαλειώδη τους πορεία προς το μέλλον. Οι άλλοι δεν έχουν συναισθήματα, οι άλλοι δεν έχουν προβλήματα, οι άλλοι δεν έχουν επιθυμίες. Κι επίσης, όταν κάτι πάει στραβά, φταίνε πάντα αυτοί οι ίδιοι άλλοι.

Όπως, ας πούμε, οι πολίτες αυτής της χώρας. Διότι, όπως μας είπε ο κύριος Πάγκαλος (πόσο θλιβερός ο συνδυασμός της φράσης με την εικόνα...) «μαζί τα φάγαμε», κι οι ψηφοφόροι φταίνε για τη διαφθορά διότι «πίεζαν τους βουλευτές για ρουσφέτια». Τόσο θρασύς, τόσο χυδαίος, τόσο ανερμάτιστος. Εν τέλει, τόσο βαθιά αυτιστικός όσο η συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων του. Ως άλλες Μαρίες Αντουανέτες, αφού διέρρηξαν το κοινωνικό συμβόλαιο, αφού άλλαξαν την ίδια τη φύση του πολιτεύματος, αφού σοδόμισαν ένα κράτος κι αφού ανασκολόπισαν κάθε έννοια δικαίου, στερημένοι πια από την παραμικρή νομιμοποίηση, κυκλοφορούν συνοδεία φουσκωτών και αστυνομικών, κλαίγονται στα τηλεπαράθυρα ότι δεν μπορούν να φάνε ούτε σε ταβέρνα – και για την ταμπακιέρα τίποτα. Ακριβώς την ίδια αντίδραση είχαν και οι Αμερικανοί όταν καταρρίφθηκαν οι Δίδυμοι Πύργοι: «Μα γιατί μας μισούν;» Αφελές, ανεύθυνο, πολύ βολικό εν τέλει.
 
Υπάρχει ένα στιχάκι του Σαββόπουλου που λέει «μια τσογλανοπαρέα μού κάνει κριτική». Ακριβώς αυτό ζούμε εδώ και μήνες: πρώτα κάποιοι καταλήστεψαν τη χώρα, μετά τη βύθισαν σε ένα ατελείωτο ηθικό και πνευματικό σκοτάδι, της έκλεψαν κάθε ελπίδα, της στέρησαν την αξιοπρέπεια, και τώρα έρχονται (αυτοί που δεν έκοψαν ευρώ από το μισθό τους, αυτοί που κυκλοφορούν με τα υπουργικά τους αυτοκίνητα, αυτοί που έγιναν πλούσιοι... υπηρετώντας το κοινό συμφέρον, αυτοί που έχουν λύσει το πρόβλημα και για τα εγγόνια τους) να μας πουν πως εμείς φταίμε και πως θα μας κάνουν για άλλη μια φορά τη χάρη να μας σώσουν!
 
Αυτό δεν είναι ένα ψύχραιμο κείμενο.Φαντάζομαι ότι εάν το διάβαζε κάποιος από τους εθνοπατέρες θα μου τράβαγε το αφτί για... λαϊκισμό. Δεν πειράζει. Αυτό δεν θέλει να είναι ένα ψύχραιμο κείμενο. Όταν σου γαμούν το σπίτι δεν είσαι χαλαρός, όταν σου σμπαραλιάζουν τη ζωή δεν είσαι νηφάλιος, όταν ξεφτιλίζουν τη γιαγιά σου δεν επιχειρηματολογείς, όταν φρικάρουν τους γονείς σου δεν διαπραγματεύεσαι. Και, πιο πολύ από όλα, όταν στερούν από τη Μυρτούλα που είναι 1,5 έτους μια ζωή όπως της άξιζε, ε, τότε δεν αξίζει καν να το παίζεις πολιτισμένος.
 
Τους τελευταίους μήνες, όποτε συναντιέμαι με τους γονείς μου, γινόμαστε μπίλιες. Στην αρχή. Γιατί μετά τα επιχειρήματα είναι τόσο συντριπτικά, που εκείνοι σκύβουν το κεφάλι. Μου πήρε καιρό για να καταλάβω πως είμαι έξαλλη – όχι με τους γονείς μου που ερωτεύτηκαν τον παρισινό Μάη, αντιστάθηκαν στη χούντα, κλείστηκαν στο Πολυτεχνείο, μπόρεσαν να πάνε στο πανεπιστήμιο μόνο μετά το '75 γιατί είχαν και οι δύο φάκελο στην Ασφάλεια. Είμαι θυμωμένη με όλους αυτούς που καπηλεύτηκαν μια γενιά ολόκληρη, τα οράματα και τις αγωνίες της και μας κατάντησαν να μιλάμε τώρα για «την καταραμένη γενιά του Πολυτεχνείου». Αλήθεια, πώς πάνε τα ψάρια και η Κοινή Αλιευτική Πολιτική, κυρία Δαμανάκη;
 
Η τέχνη του κοινωνικού αυτοματισμού έχει φτάσει σε υψηλότατα επίπεδα: για τα παιδιά φταίνε οι γονείς τους. Για τους κατοίκους του Αγίου Παντελεήμονα φταίνε οι ξένοι. Για τους φαρμακοποιούς φταίνε οι φορτηγατζήδες. Για τους μπλε φταίνε οι πράσινοι και τούμπαλιν. Ψάχνουμε όλοι αριστερά και δεξιά τον φταίχτη. Ο φταίχτης, όμως, κάθεται ψηλά και με το τεράστιο βάρος των 200 κιλών του και την πανάλαφρη συνείδησή του εκτοξεύει ριπές εναντίον όλων μας.
 
Θεωρούσα πάντα τον εαυτό μου παιδί της αστικής δημοκρατίας. Οι αριστεροί σύντροφοί μου συχνά με κατηγορούσαν για ρεφορμισμό. Δεν ήμουν ποτέ αρκετά επαναστάτρια – εκτός από τα 16 μου που πέταξα κάτι πετρίδια στο Χίλτον. Κι αυτός είναι ο λόγος που τώρα είμαι ακόμα πιο εξοργισμένη: κάποιοι (όχι γενικώς, όχι αορίστως και, κυρίως, όχι χωρίς ονοματεπώνυμο) με έφτασαν στο σημείο να αμφισβητώ όσα για μένα υπήρξαν όσια και ιερά: κοινοβουλευτισμός, διάκριση των εξουσιών, αντιπροσώπευση. Εντελώς παραμυθιασμένη, πίστευα όλα αυτά τα χρόνια πως ζω σε μια αστική δημοκρατία δυτικού τύπου. Τελικά, ζω σε μια μικροαστική οικογενειοκρατία αφρικανικού τύπου.
 
Κι επειδή μας τρομοκρατούν καθημερινά με το ψευτοδίλημμα «μνημόνιο ή πτώχευση», να θυμίσω μόνο πως προτάσεις σοβαρές υπάρχουν και έχουν κατατεθεί. Αλλά η «κυβέρνηση» προτίμησε, αντί να φορολογήσει την Εκκλησία, να κόψει τη χρηματοδότηση από τα σχολεία. Αντί να στηρίξει το κράτος πρόνοιας, να αφήνει ατιμώρητους τους φοροφυγάδες με το ωραιότατο άλλοθι της περαίωσης. Αντί να δημεύσει τις περιουσίες όλων των επίορκων βουλευτών / υπουργών / δικαστών, να αυξάνει κι άλλο τους φόρους, οδηγώντας τους πολίτες στην απόγνωση. Μήπως να κάναμε έναν έρανο για να στείλουμε όλοι μαζί τον Γιωργάκη στη Στοκχόλμη, να δει από κοντά το σουηδικό μοντέλο;
 
Δεν ξέρω τι θα τον κάνω εν τέλει όλον αυτόν το θυμό. Προς το παρόν, γράφω μόνο ασταμάτητα, κουβεντιάζω με φίλους, περπατάω ατελείωτα χιλιόμετρα. Ξέρω, όμως, ότι αυτήν την ώρα ετούτη η καφκική εξουσία (που καθόλου δεν συμφωνεί με το μνημόνιο, αλλά το εφαρμόζει, αφού πάσχει από διπολική διαταραχή) επιχειρεί δύο πράγματα: το ένα είναι να μας κλέψει την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά μας, να μας στρέψει όλους εναντίον όλων, να μας μεταμορφώσει σε ρινόκερους. Το δεύτερο είναι ότι, καταπώς πάν' τα πράγματα, σ' αυτήν τη χώρα θα απομείνουν μονάχα τα λαμόγια, οι απελπισμένοι και οι τρελοί. Ξέρω πως φαίνεται τρέλα τούτη την ώρα να λες πως μια ζωή αλλιώς υπάρχει και είναι εφικτή, αλλά τι θ' απογίνουμε αν δεν πιστέψουμε βαθιά στην ουτοπία;
 
ΥΓ.: «Πιστεύομε και στην λαοκρατία» είπε ο παππούς του τον Δεκέμβρη του '44.
 
ΥΓ. 2: Ο χειρότερός μου εφιάλτης πια είναι να κάθομαι, 20 χρόνια μετά, απέναντι σ' ένα πιτσιρίκι που θα ρωτάει ανελέητα, «Κι εσύ τι έκανες τότε;»! Ε; Τι έκανα ακριβώς; 


απο το "Περιοδικο Υποβρυχιο"

Γράμμα ενός Φιλανδού μαθητή προς ένα φίλο του Έλληνα.

http://goutzidim.blogspot.com

... κακή παιδεία και διαφθορά πάνε χέρι- χέρι.

«Αγαπητέ Σωκράτη, μαθαίνω αρχαία ελληνικά και επειδή χθες διαβάζαμε μια επιστολή του Επίκουρου προς το φίλο του Μένοικο, μου άρεσε η προσφώνηση της επιστολής του και προσπάθησα να τη μιμηθώ.

Λοιπόν, όπως μου γράφεις, άκουσες ότι εμείς εδώ στη Φιλανδία βγήκαμε πρώτοι στον κόσμο στην Παιδεία, ενώ εσείς δεν τα πήγατε και τόσο καλά και θέλεις να μάθεις το γιατί. Θα προσπαθήσω, όσο γίνεται απλά, να σου περιγράψω το εκπαιδευτικό μας σύστημα και πως περνάω μια ολόκληρη μέρα.

Το σύστημά μας

Κατ’ αρχάς, θα πρέπει να σου πω ότι εμείς εδώ στη Φινλανδία, από την 1η μέχρι και την 9η τάξη πηγαίνουμε στο ίδιο ενιαίο ολοήμερο σχολείο. Αφού προετοιμαστούμε κατάλληλα στην ηλικία των 6-7 ετών σε μια προκαταρκτική τάξη, μόλις συμπληρώσουμε τα 7 αρχίζει το σχολείο.

Από την 1η μέχρι την 6η τάξη το σχολείο λέγεται «Alaaste» και από την 7η μέχρι την 9η τάξη «Yia-ste».

Μετά, όσοι θέλουν μπορούν να πάνε στο «Lyseo» ή στο επαγγελματικό σχολείο. Όσοι τελειώνουν το Λύκειο μπορούν να συνεχίσουν, με εξετάσεις φυσικά στα 20 πανεπιστήμια που έχουμε, ακολουθώντας ακαδημαϊκές σπουδές.
Αυτοί που θα τελειώσουν το επαγγελματικό σχολείο θα συνεχίσουν στις 29 πολυτεχνικές σχολές μας, οι οποίες είναι περισσότερο προσανατολισμένες στην αγορά εργασίας. Εκεί μπορούν να γίνουν από φυσικοθεραπευτές, νοσοκόμοι μέχρι και μηχανικοί.


Επιλέγουμε μαθήματα
Εγώ προετοιμάζομαι του χρόνου να πάω στο Lyseo – Λύκειο. 
Εκεί η σχολική περίοδος χωρίζεται σε 5 περιόδους και η κάθε μια διαρκεί 6 εβδομάδες και τελειώνει με μια εβδομάδα εξετάσεων, όπου χορηγούνται και πιστοποιητικά επιδόσεων.
Σε κάθε περίοδο οι μαθητές έχουν το δικαίωμα, μέσα από τα προσφερόμενα μαθήματα, να κάνουν τη δική τους επιλογή και να δημιουργήσουν το δικό τους πρόγραμμα μαθημάτων. Υπάρχουν κάποια μαθήματα που είναι υποχρεωτικά, όμως η χρονική κατανομή είναι δουλειά του μαθητή.
Για να το καταλάβεις, αυτό που θα πρέπει να σου πω είναι ότι παρότι είσαι π.χ. στη δεύτερη τάξη, μπορείς, αν θέλεις, να παρακολουθήσεις κάποια μαθήματα της πρώτης ή και της τρίτης τάξης. Η επιλογή είναι δική σου υπόθεση και εξαρτάται από τη διάθεση, την όρεξη και τις προθέσεις σου. Αν σε κάποιο μάθημα δεν περάσεις τις εξετάσεις μπορείς να το επαναλάβεις κάποια στιγμή της χρονιάς που θα νιώθεις έτοιμος. Για τις γλώσσες και τα μαθηματικά υπάρχουν τα λεγόμενα «βραχύχρονα» και τα «μακρόχρονα» εντατικά τμήματα.


Είμαστε όλοι ίσοι
Δεν έχουμε καθόλου ιδιωτικά σχολεία, ούτε ειδικά ή ελίτ σχολεία υπεροχής. Στο ίδιο σχολείο μ’ εμένα πηγαίνει και η κόρη του πρωθυπουργού μας, του προέδρου της ΝΟΚΙΑ, του θυρωρού μας, και πολλά άλλα παιδιά με αναπηρίες, καθώς και τα παιδιά μεταναστών.
Εμείς, όπως λέει και ο πρωθυπουργός μας, «είμαστε μια μικρή χώρα και δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε ούτε ένα παιδί, διότι κοινωνικοί αποκλεισμοί, διακρίσεις και γκετοποιήσεις δεν έχουν θέση στη μάθηση. Θεωρούμε ότι ενσωμάτωση, κοινωνικοποίηση και μάθηση πάνε μαζί».
Σε όλα τα σχολεία μας τα πρότυπα είναι οι καλύτεροι, αλλά όπως είναι δομημένο το σύστημά μας, μη νομίσεις ότι όσοι δεν είναι πρώτοι υποφέρουν και νιώθουν μειονεκτικά. Το αντίθετο μάλιστα, οι καλύτεροι παρακινούν τους υπόλοιπους προς τα πάνω και ο καθένας, με τη βοήθεια φυσικά των δασκάλων μας, προσπαθεί να ξεπεράσει τον εαυτό του, αντί να απογοητευτεί και να πέσει στην αδράνεια.
Μετά το βασικό μάθημα, οι πιο αδύναμοι έχουν ενισχυτική διδασκαλία και ψυχολογική στήριξη, γι’ αυτό και οι πρώτοι μαθητές κάθε τόσο εναλλάσσονται.
Με αυτόν τον τρόπο δίνουμε ίσες ευκαιρίες σε όλους και παράλληλα διατηρούμε την κοινωνική συνοχή μας, σαν μαθητές αλλά και σαν κοινωνία, νομίζω.
Η παιδεία είναι εντελώς δωρεάν μέχρι και την αποφοίτηση από το Πανεπιστήμιο ή το Πολυτεχνείο. Πρόσφατα ήρθαν στο σχολείο μας δάσκαλοι από άλλες χώρες για να μελετήσουν το σύστημά μας και μας είπαν πως έμειναν έκπληκτοι, γιατί δεν είδαν κανένα γκράφιτι στο σχολείο μας. 
Λένε μάλιστα πως στα σχολεία μας στη Φινλανδία η σχολική βία είναι ανύπαρκτη, σε βαθμό… ανησυχητικό.
Δεν γνωρίζω αν αυτό είναι τόσο κακό, ίσως όμως αυτό να εξηγεί γιατί είμαστε σε διακοπές στη Ρόδο, «ξεσαλώνουμε» λίγο, όπως είδα το καλοκαίρι, και «τα τσούζουμε» ακόμη περισσότερο.
Το ότι είμαστε στο ίδιο σχολείο παιδιά από τόσο διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, νομίζω πως μας βοηθάει στο να μαθαίνουμε να σεβόμαστε και να εκτιμάμε ο ένας τον άλλον ανεξάρτητα από το πόσα λεφτά έχει ο μπαμπάς, ανεξάρτητα από τις πνευματικές και σωματικές αναπηρίες ή από το τι χρώμα έχει η επιδερμίδα μας.


Αγαπάμε ό,τι κάνουμε
Αυτό μας βοηθάει πολύ και στην επιλογή του επαγγέλματος. Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, «οι περισσότεροι δεκάχρονοι συμμαθητές μου πιστεύουν ότι το καλύτερο επάγγελμα, είναι αυτό που τους αρέσει, που το κάνουν με το κέφι και όρεξη, όπου μπορούν να γνωρίσουν ενδιαφέροντες ανθρώπους και να έχουν τη δυνατότητα να πάνε διακοπές όπου τους αρέσει. Το πόσα λεφτά θα βγάζουν είναι σημαντικό αλλά όχι το σημαντικότερο κίνητρο».
Αυτό μπορεί να εξηγεί και το ότι, αν ακούσεις, η Φινλανδία είναι η χώρα με το χαμηλότερο δείκτη διαφθοράς στον κόσμο. Οι δάσκαλοί μας παίρνουν πολύ λιγότερα λεφτά από τους Γερμανούς και τους Γάλλους, δεν έχουν το καλύτερο αυτοκίνητο, αλλά όμως αυτό δεν τους εμποδίζει να αγαπούν αυτό που κάνουν. Νομίζω πως η κακή παιδεία και διαφθορά πάνε χέρι- χέρι.
Εδώ θα πρέπει να σου πω ότι το αγαπημένο σύνθημα του διευθυντή μας Βαατάινεν είναι: «Προτιμάω έναν ευτυχισμένο οδοκαθαριστή από έναν νευρωτικό ακαδημαϊκό»
Τον αγαπάμε πολύ γιατί δεν κάνει καμία διάκριση και είναι προστατευτικός και φιλικός σε όλους. 
Συνεχώς μας μιλάει για τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη σας που έλεγαν πως: «η μάθηση καλλιεργείται καλύτερα εκεί όπου βρίσκει σταθερό συναισθηματικό έδαφος, διότι δεν είναι κάτι, που εισάγεται στον ανθρώπινο νου μόνο με την εξωτερική διαδικασία της διδασκαλίας (επανάληψη και μίμηση). Αλλά είναι μία εσωτερική διεργασία ίδιας και εμπειρικής ανακάλυψης, που χωρίς την αμοιβαία βούληση δε μεταδίδεται».


Μια ημέρα μου
Τώρα θα σου περιγράψω πως περνάω την ημέρα μου. Στις 8 αρχίζει το σχολείο μέσα στην τάξη και χωρίς συγκεντρώσεις στο προαύλιο, όπου μέσω ηχείων ακούμε μια εισαγωγική ομιλία αν πρόκειται για κάποια επέτειο, αλλά συνήθως ακούμε μόνο λίγη μουσική για περισυλλογή και ψυχολογική προετοιμασία για το μάθημα. Κάθε μαθητής κάθεται σε ένα θρανίο – τραπεζάκι, που δεν είναι πάντα το ίδιο, επειδή σε εμάς δεν αλλάζουν αίθουσα οι δάσκαλοι αλλά οι μαθητές.


Κάθε δάσκαλος έχει τη δική του αίθουσα και νομίζω πως είναι σωστό, διότι εκεί μέσα έχει τα προσωπικά του αντικείμενα, βιβλία και ό,τι άλλο χρειάζεται για το μάθημά του. Κάθε τάξη έχει επιδιασκόπιο, ραδιόφωνο, τηλεόραση, βίντεο και έναν Η/Υ συνδεδεμένο με το Διαδίκτυο.


Ο δάσκαλος υποδέχεται τα παιδιά στην τάξη του σαν οικοδεσπότης. Όποιος θέλει μπορεί να ζητήσει ακουστικά και μάλιστα ο καθηγητής μου των λατινικών έχει στην τάξη του και έναν οικιακό κινηματογράφο.
Για τις γλώσσες έχουμε ένα εργαστήριο γλωσσών, για τη βιολογία ένα ειδικό εργαστήριο κ.λπ.
Στον δάσκαλο μιλάμε πάντοτε στον ενικό και αν έχουμε κάποιο πρόβλημα φωνάζουμε «hei ope» που σημαίνει «ε δάσκαλε» και έρχεται ο δάσκαλος να μας βοηθήσει.
Αν κάποιος δεν ξέρει κάτι ή δεν έχει λύσει κάποιο πρόβλημα, δε σημαίνει απολύτως τίποτα. Η φιλοσοφία μας είναι πως κάθε μαθητής είναι υπεύθυνος για τη μάθηση του. Ο δάσκαλος είναι υποχρεωμένος να του κάνει ενισχυτικά μαθήματα τις απογευματινές ώρες. Αν κάποιος μαθητής ήταν άρρωστος ή πήγε μερικές ημέρες με τους γονείς του διακοπές, ο δάσκαλος υποχρεούται να του αναπληρώσει τις ώρες με ενισχυτική διδασκαλία.
Παρότι θεωρούμε ότι ο μαθητής μαθαίνει μόνο γιατί το επιθυμεί ο ίδιος, υπάρχουν κάπου - κάπου μικρά τεστ αλλά περισσότερο για κίνητρο υποκίνησης. Κάθε μάθημα κρατάει 45 λεπτά και ακολουθεί ένα διάλειμμα ενός τετάρτου.
Στις 11.45 και για μισή ώρα υπάρχει φαγητό, στο εστιατόριο φυσικά και όχι μέσα στις τάξεις. Δευτέρα και Παρασκευή το σχολείο τελειώνει στις 14.00, εκτός κι αν κάποιος θέλει να κάνει κάτι δημιουργικό μέσα στο σχολείο, όπως π.χ. σπορ ή κάτι άλλο. Τις άλλες ημέρες το σχολείο τελειώνει στις 16.00.


Στο Λύκειο, όπως σου έγραψα, μετά από 5 εβδομάδες σχολείο, υπάρχει μια εβδομάδα εξετάσεων σε έξι μαθήματα. Αν κάποιος δεν επέλεξε κάποιο μάθημα, την ημέρα εκείνη είναι ελεύθερος. Για τα τεστ δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος. Όποιος τελειώσει πάει στο σπίτι του. Οι καθηγητές, συνήθως δεν επιτηρούν καθόλου αλλά κανείς μας δεν διανοείται να μιλήσει ή να αντιγράψει γιατί θεωρείται μεγάλη ντροπή. Αν κάποιος δεν είναι ευχαριστημένος με τη βαθμολογία μπορεί να ζητήσει να μη ληφθεί υπόψη και να την επαναλάβει μετά από μερικές εβδομάδες. Μετά την εβδομάδα των τεστ παίρνουμε τα πιστοποιητικά επιδόσεων.
Το τι κάναμε σε όλη τη διάρκεια των 5 εβδομάδων δεν είναι και τόσο σημαντικό. Μετά το σχολείο πηγαίνω στο σπίτι, συνήθως χωρίς την τσάντα μου, αφού εκεί θα κάνω εντελώς διαφορετικά πράγματα από αυτά που έκανα στο σχολείο. Θα ασχοληθώ με άλλα πράγματα που μου αρέσουν επίσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα διαβάσω κάτι άλλο. Διαβάζουμε πάρα πολύ εξωσχολικά βιβλία, γι' αυτό και στην ανάγνωση βγήκαμε πρώτοι με απόσταση από το δεύτερο, ενώ εσείς όπως άκουσα πιάσατε «πάτο».


Υστερόγραφο
Όπως θα κατάλαβες, η επιτυχία μας είναι ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων. Όπως μας λέει και ο δάσκαλος μας, ο Καουρισμάκι, «η εκπαίδευση δε γίνεται ποτέ μέσα σε ένα πολιτικό και- πολιτισμικό κενό. Είναι συστατικό κομμάτι του συνόλου της κοινωνίας, όπου δάσκαλοι, γονείς, μαθητές και πολιτεία συμβάλουν κατά τον ίδιο βαθμό». Η δασκάλα μας μάλιστα, η Κεκόνεν, μας λέει ότι «συμμετοχή στην παιδεία μας έχουν η οικογένεια και η γειτονιά, το κοινωνικό περιβάλλον, δηλαδή η κοινωνία με τις αξίες και τα πρότυπα της, ο δεδομένος χώρος και χρόνος, οι ανθρώπινες σχέσεις, οι νόμοι και τα ΜΜΕ με τις απόψεις και εικόνες που μεταδίδουν».
Γι' αυτό πιστεύω ότι είναι κάτι που δεν αντιγράφεται από κάποιους ειδικούς. Μάλλον θα πρέπει να ανοίξετε έναν πανεθνικό διάλογο, όπου θα συμμετέχουν όλοι και φυσικά κι εσείς τα παιδιά και όχι μόνο κάποιοι «ειδικοί». Το σημειώνω, γιατί άκουσα ότι θα έρθουν στο σχολείο μας κάποιοι «ειδικοί» από την Ελλάδα για να μελετήσουν το σύστημα μας. Φοβάμαι ότι θα δουν ό,τι τους βολεύει.
Χωρίς την κινητοποίηση και τη βούληση ολόκληρης της κοινωνίας σας, δεν νομίζω πως θα πετύχετε κάτι. Νομίζω πως το σύστημα μας είναι πολύ απλό, τόσο απλό, που μόνο άνθρωποι δημιουργικοί ή παιδιά μπορούν ποτέ να το φανταστούν και να το εφαρμόσουν και όχι γραφειοκράτες που θα στείλετε να το μελετήσουν. 
Πρόσφατα, μαζί με τους γονείς μου παρακολουθήσαμε μια μαγνητοφωνημένη Ομιλία στη βιβλιοθήκη του σχολείου μας από ένα καθηγητή από το ΜΙΤ της Μασαχουσέτης, τον Symour Papert, ο οποίος μας είπε:
«Όλα τα συστήματα είναι κουτά. Εμείς νομίζουμε ότι τα συστήματα είναι έξυπνα. Πολύ σπάνια όμως τα συστήματα μπορούν να δουν αυτό που συμβαίνει κάτω από τη μύτη τους. Ένα σύστημα, από τη στιγμή που μπαίνει στη λογική της συντήρησης, από τη στιγμή που εναντιώνεται στο άνοιγμα του μυαλού και στην ιδέα της αλλαγής, αρέσκεται να πιστεύει στην ίδια του την προπαγάνδα, στις ιστορίες που ουσιαστικά μόνο του δημιουργεί... Μια κραταιά γραφειοκρατία μπορεί να έχει όλες τις πληροφορίες αλλά λόγω έλλειψης ευελιξίας και καθαρής σκέψης να μην μπορεί να αντιδράσει και να καθορίσει τα γεγονότα».
Νομίζω πως θα συμφωνήσεις, γι' αυτό και στο σχολείο μας οι γονείς μας συμμετέχουν ενεργά στην αξιολόγηση πρόσληψης του διευθυντή αλλά και των καθηγητών. Αν δε συμμετέχουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι για να συναποφασίσουν για το ποιοι θα αναλάβουν το έργο εκπαίδευσης των παιδιών τους, ποιος θα το κάνει καλύτερα και χωρίς σκοπιμότητες;


Είμαι πολύ περίεργος να μάθω πως είναι το δικό σας σύστημα και πως περνάτε την ημέρα σας.


Με ρώτησες πόσο έχει σ' εμάς το τελευταίο μοντέλο της NOKIA, και το Touareg της VW, ειλικρινά δεν ξέρω γιατί δεν έχω κινητό και ο μπαμπάς μου έχει ένα παλιό τζιπ, διότι εμείς στη Φινλανδία έχουμε χιλιάδες χιλιόμετρα χωματόδρομων. Πάντως, το καλοκαίρι που ήμουν στη Ρόδο, είδα πολλά πανάκριβα τζιπ και σκέφτηκα πως μάλλον θα τα χρειάζονται για να πηγαίνουν για σαφάρι στη Σαχάρα, διότι το νησί δεν έχει και τόσους πολλούς δρόμους.

Λοιπόν φίλε μου, «Kiitos» (ευχαριστώ) για το σήμα του «Ολυμπιακού» που μου έστειλες, της αγαπημένης σου ομάδας όπως μου λες, δυστυχώς δεν την γνωρίζω. Ελπίζω με αυτό να μη σε στενοχώρησα, αλλά οφείλω να σου πω, πως με το ποδόσφαιρο δεν τα πάω και τόσο καλά.
Στον ελεύθερο χρόνο μου προτιμάω να πάω στη βιβλιοθήκη της γειτονιάς μου, να σερφάρω λίγο στο Ιντερνέτ, να πάω για σκι ή πατινάζ στον πάγο με τους φίλους μου και τις λίγες ώρες την εβδομάδα που βλέπω τηλεόραση, προτιμάω να δω κανένα ντοκιμαντέρ για την ιστορία σας και άλλες μακρινές χώρες, που δεν έχω πάει. Όπως άκουσα, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, είμαστε η χώρα με τη χαμηλότερη τηλεθέαση στην Ευρώπη. Ξέχασα, δε, να σου πω ότι εκτός της σχολικής, σε κάθε γειτονιά μας υπάρχει μια δημόσια βιβλιοθήκη και δεν υπάρχει μαθητής που να μην έχει μια δανειστική ταυτότητα βιβλίων ή σύνδεση με το ιντερνέτ.
Φίλε μου, σου εύχομαι καλή επιτυχία και κουράγιο. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που να μπορούσε να επιλέξει το τόπο γέννησης του.

Φιλικά, Markus Bootsarb

Αναρτήθηκε από

www.hamomilaki.gr

Παρνηθα φωτογραφιες κοντα στο φλαμπουρι και στο βαθος η αθηνα